Beste mr. Hautekiet,

Het verheugt mij dat  een gezaghebbend  iemand als Willy Claes, met aan zijn zijde ex-premier Eyskens, het je eens rechtsstreeks liet horen: "de muziekkeuze van Radio1 is niet echt te genieten" (1). Ik ben het daar mee eens.  De manier waarop we eenzijdig overspoeld worden door mainstream-angelsaksisch-obligaat-rockende-populaire muziek  is, om het met de woorden van Willy Claes te zeggen: "Barbaars". Dit geldt zeker voor de 'radio-spitsuren. Het zou nog verdraaglijk en zelfs genietbaar kunnen wezen, indien men ook niet eindeloos -en voor een aantal nummers, lijkt dit écht nooit te zullen eindigen!- de populairste en zogenaamd beste nummers bleef herhalen en herhalen en herhalen..
(Om even een voorbeeld te noemen: hoeveel prachtige muziek heeft de groep Santana in zijn repertoire? Waarom dan jaar na jaar, maand na maand, week na week, en soms zelfs dag na dag, alleen maar die twee kapotgedraaide hits blijven bovenhalen?!)

Ik wil aan de woorden van de ex-minister nog toevoegen dat het voor heel veel luisteraars als ik  geen oplossing is om ons naar het reservaat "Klara" te verwijzen, zoals  kwiskandidaten Willy Claes en Mark Eyskens zich misschien nog lieten welgevallen. Ik ben er ook van overtuigd dat van uw ontevreden luisteraars slechts een kleine minderheid van het slag is dat alles "barbaars" noemt wat niet tot de klassieke muziek of hun eigen geliefde genre behoort!
Ik bedank dus mijnheer Claes,  dat hij het niet kon laten om, zoals U het later zelf noemde, '"uit zijn hart" te antwoorden op de vraag: "En geniet u ook soms wel een beetje van deze radio?"

"BARBAARS?!"

Het was ongetwijfeld niet zijn  bedoeling met dit woord je hele leven en werk af te breken.  Maar uit de manier waarop je de hele verdere kwis door daar telkens weer op terug kwam, maak ik op dat het hard aankwam. Het leek alsof je dat woord steeds weer opnieuw in de mond moést nemen, erop  herkauwen en het telkens weer uitspuwen.
Zou het echt kunnen dat u als programmatie-gemachtigde, zo weinig rechtsstreeks weerwerk van je luisteraars gewend bent? Het doet mij denken aan dat recente, schitterende Radio1-programma, waarin die bekende stand-up comedian, op zoek gaat naar de vrouw uit het publiek die zich tijdens één van zijn voorstellingen niet langer liet behandelen als  gedwee toeschouwersvee. Vanop het balkon had zij de vrolijke eenheidsworst van de gemachtigde comediant teruggeslingerd  richting podium: "Er zijn er ook die genoeg poepen, maar toch geen kinderen kunnen krijgen!", en hem daarmee even grondig laten stilstaan bij de beperkingen van zijn het eenrichtingsverkeer..

Op uw vraag "En u geniet voorzekers toch wel altijd wel van onze smaak, niet waar?" zou ikzelf moeten antwoorden: " Ik doe werkelijk mijn best mijnheer, want ik hou van de radio, en er zijn niet veel alternatieven, maar ik slaag er toch niet in uw eenheidsworst werkelijk lekker te vinden.."

"Kan u een beetje van onze radio genieten?" Zòlang heb ik er naar verlangd dat u mij deze vraag eens stelde, mr Hautekiet! En aan die duizenden belastingbetalers die het gerammel te moede, telkens weer aan die knop moeten beginnen draaien, als ze voor de 300'ste keer het, -overigens oorspronkelijk zeer mooie nummer- "Red Lights (2)" moeten aanhoren. Of aan al die luisteraars die die knop niet weten te vinden en alles gewoon blijven ondergaan. Popmuziek ìs niet barbaars, Guantànamo is barbaars, en de manier waarop popmuziek bijna onontkoombaar door alle zenders tegelijk  gejaagd wordt, dat is barbaars. Veel verschil maakt het niet of het nu om militair-strategische of markt-strategische redenen gebeurt!
Misschien is het wat paternalistisch of aanmatigend, maar ik denk ook aan die tienduizenden luisteraars die zich laten wijs maken dat  de "markt-strategische" muziekkeuzen van uw producers absoluut het einde zijn. Terwijl er zoveel meer is: ontdekkingen, verrassingen en kansen om positief geraakt te worden door een persoonlijk gerijpte smaak van  écht bezielde en grensverleggende radiomakers.

Ik besef goed, mr Hautekiet, dat u u zich, samen met uw collega's, omwille van commerciëel en politiek vastgelegde targets,  best gevangen kan voelen tussen het streven naar elitaire kwaliteit en een brede middelmatigheid. Maar ik moest toch even diep meezuchten toen u bij het voordragen  van ene volgende pop-kwisvraag mismoedig verzuchtte: "Verspilde energie!." De gedachte dat heel het pop-gedoe voor een aantal mensen Je zou voor minder als je merkt dat een groot deel van je levenswerk voor een aantal met hele popcultuur-wereldje voor je twee kwiskandidaten totaal  verzuchtte:
Dat is het lot van elke vernieuwing, mr Hautekiet. Ook de uwe. Ondanks al uw werk is een groot deel van het potentiële Radio1-publiek is nog steeds compleet dakloos en komt het dikwijls eerder tot ergernis, dan tot genoegdoening in uw huis schuilen.. ..zoals die twee uit Klara ontsnapte landlopers in uw kwis verzeild geraakten..

Mogeljik is dit schrijven ook verspilde energie.
Maar ik vat het positief. "I had a dream!" We komen van ver met onze radio, we zijn er nog niet, maar de tijd dat binnen de VRT de echte volwassenen-zender gerealiseerd zal worden, waar Vlaanderen recht op heeft, komt naderbij!

Ongetwijfeld hebt u, in verschillende hoedanigheden, enorme verdiensten in de voorbije periode van ontvoogding en modernisering van de VRT.  Maar er is een groeiende behoefte aan een volgende, veel diepgaandere radio-vernieuwing: een vernieuwing die moderniteit en boeiende vlotheid kan verbinden aan de ernst, diepgang en verdraagzaamheid, waarin 'senioren' als Willy Claes en Mark Eyskens zich hier duidelijk uw meerdere toonden. (Ik spreek hier over de huidige Willy Claes en Mark Eyskens , niet over de politici uit de tijd toen radio-makers nog politiek gekluisterd waren.)

Bedankt dus voor al uw voorbije bijdragen en voor uw mooie openingsvraag vandaag. Ik heb mij wel eens geïrriteerd aan deze kwis, die U schijnbaar als gemakkelijke bijverdienste en hobby, in je eigen media-huis, mag presenteren. Maar ik kan het nu echt wel appreciëren dat u niet hoog in uw kantoor blijft zitten, maar afdaalt naar de studio, waar u uw luisteraars in levende lijve de gelegenheid geeft om u,  één van de invloedrijkste toon-zetters van onze dagelijks radiosfeer,  een beetje persoonlijker te  leren kennen. Dat was vandaag altans het geval.

Toch mooi hoe  je Willy Claes,  na zijn aanvankelijke verbazing om uw 'felle' reactie, bij jou zoveelste verwijzing naar zijn uitspraak "barbaars", de gelegenheid gaf om het onderwerp terug op te nemen en zich als volgt te verduidelijken: "Die muziekkeuze mag er zijn, maar moet niet àlle zenders beslaan!".
Dat was voor mij een schot in de Roos.  die eenzijdigheid is voor mij ook, zoniet verspilling dan toch een ondoeltreffende besteding van overheidsmiddelen (en van de inkomsten van reclamespot-drukte waaraan de luisteraars zich gewillig onderwerpen.) Het stemde mij  hoopvol dat je reageerde:  "Het is gehoord!"

Je voegde daaraan toe: "Of het nu ook verhoord zal worden is iets anders."
Ik ben wel zeer benieuwd naar waar en door wie dat dan wel verhoord zou kunnen worden!
(Ongetwijfeld is de politieke debatruimte rond de openbare omroep er één, maar zeker niet de enige) .

Ik weet dat een vergelijkbaar gesprek zich ook afspeelt rond de inhoudelijke 'toon' en diepgang van Radio1. Her en der hoor ik bijvoorbeeld pleidooien voor een volwassen informatiezender. Ook daar gaat het, wat mij betreft, om het al dan niet kiezen voor minstens één belangrijk net dat zijn middelen en zendtijd (en onze luistertijd!) inzet voor het 'produceren' van diepgang, bezieling in een combinatie van veelzijdigheid, degelijkheid en een maatschappelijk relevante grensverlegging. De suggestie is om afstand te nemen van een -wat mij betreft- onbevredigend compromis tussen 'kwaliteit'  en middelmaat  en te zoeken naar een alternatief voor -om het even op flessen te trekken- de indoctrinerende herhalingen, samenvattingen, navelstaarderij, inteelt, en gemakkelijke 'ontspanning' in sensatie, en dit binnen of voorbij de bestaande  commerciële en politieke krijtlijnen.

Op een diepere laag gaat het om een vernieuwing waarbij we ons niet meer tevreden stellen met het vervangen van de dictatuur van de moreel en politiek verstarde oude garde door een hegemonie van de  smaak van vrijgevochten Amerikaanse GI's, opgeklommen mei-68'ers of de geloofsbelijders van de enigzaligmakende markt en de onbeperkte ontvoogding. Laat ons integendeel beginnen aan tot een intergenerationele en interculturele dialoog op zoek naar wat echt volwassen zelfstandige radio kan zijn: "maatschappelijk verantwoorde radio "om van te genieten", (Wat niet gelijk staat met de door uw leeftijdsgenoten zo gevreesde "maatschappelijk correcte radio!")

In de hoop hiermee,
te kunnen bijdragen aan het toekomstig Volwassen Vlaams Radionet.

verblijf ik,
met een wat oubollige groet, (3)

Hoogachtend,

Rik Verschueren,

Radio1-luisteraar.
Zelfstandig Intermediair voor Maatschappelijke Transities.

PS. Neem mij niet kwalijk dat ik dit schrijven meteen ruimer verspreid. Ik heb er ondertussen ook al een halve dag in geïnvesteerd, en deze beweging kan mij veel zinloze impulsieve mails besparen die ik al eens via de web-stek van Radio1 verstuur..! In elk geval verbind ik mij ertoe een eventuele reactie van uwentwege niet openbaar te maken zonder uw instemming.

(1) Willy Claes op zaterdag 16 januari in de actualiteitsquiz "Dubbelcheck" op Radio 1, in antwoord op de vraag van quizmaster Jan Hautekiet, ex-nethoofd Radio1, en actief in de 'directie strategie' op het terrein "cultuur en muziek".

(2)  Bij wijze van voorbeeld. Of misschien toch niet zomaar een voorbeeld: toen ik dit schreef ontging e titel van het nummer (Roxanne - Police)  mij even en ik noemde het dus maar kortweg "Red Lights". Nog geen 5 minuten later, terwijl ik aan het schrijven was, hoor ik Mark Eyskens op uw voorspelbaar obligate vraag 'iets met bordelen', het antwoord geven: "Red Lights".  Blijkbaar laat het eindeloos gehamer van steeds weer dezelfde liedjes en dwangmatige luisteraars-bindmiddelen, zelfs zijn sporen na tot in de veelbeproefde hersenpan van onze ex-premier!

(3) Ik ben iets jonger dan jij, van de tussengeneratie dus, en ik heb, om één of andere reden, de eigenaardigheid nooit volledig de door u gesmaakte schoonheid van angelsaksische popn'rockn'drum-producten, gevat te hebben, evenmin als die van de klassiek-klassieke muziek. "Smaken verschillen" was destijds uw bondig antwoord op een eerdere mail van mij omtrent dit onderwerp. Maar ik kan wel enorm genieten van kwalitatief sterke en authentieke  Soul, Jazz, Blues, Funk, Hiphop en al die andere originele varianten die ondertussen ontstaan zijn; ook van Folk, Chanson, ( Raymond met Hautekiet aan de toetsen!), en de ontelbare muziekgenres die de wereld buiten de Engels-Amerikaanse invloedsfeer rijk is, zuiver of in westers-aangepaste vorm (Ik gebruik hiervoor niet graag het anglo-centrische woord 'world-music'). En dan zwijgen we nog van de écht geslaagde fusion waarbij twee genres/werelden soms versmelten met volle inbreng van hun unieke kwaliteit.  
Ik wil je dus toch ook bedanken  voor elk nieuw nummer dat er uit die hoek, toch af en toe eens doorkomt tijdens de radio-spitsuren. Tevens wil ik mij  excuseren indien ik je zou tekort doen door de klank van radio 1 teveel gelijk te stellen met jou persoonlijke smaak.